Giờ đây, đất nước từng ghi nhận ca đầu tiên nhiễm virus SARS-CoV-2 đang khởi động cấp "hộ chiếu sức khỏe" kỹ thuật số cho 1,4 tỷ dân nước mình với hy vọng sẽ sớm tái khởi động hoạt động lữ hành thế giới.

Trung Quốc đã xây dựng hệ thống "mã y tế" kỹ thuật số toàn quốc, để công dân biết liệu họ có gây ra mối đe dọa dịch bệnh tiềm nàng nào hay không? dựa trên lịch sử đi lại của họ và các tiếp xúc gần với với virus SARS-CoV-2. Người dùng phải quét mã QR để được cấp phép thông hành "xanh" trong ứng dụng sức khỏe, một thông lệ chung tại hầu hết các văn phòng, nhà hàng, trung tâm mua sắm, các trung tâm thể thao và các trạm giao thông. Hệ thống này được liên kết với thẻ căn cước (ID) và số điện thoại của người dùng và được sử dụng để truy vết các tiếp xúc, đánh giá nguy cơ sức khỏe của họ, hiển thị kết quả của bất kỳ xét nghiệm hoặc thông báo thời gian tiêm vaccine gần nhất của họ.

Ứng dụng toàn quốc thu thập dữ liệu về vị trí địa lý do các công ty khai thác điện thoại cung cấp, trong khi các ứng dụng cấp địa phương kết nối với vé tàu và máy bay, kiểm tra căn cước hoặc các lần quét thân nhiệt. Chứng nhận sức khỏe kỹ thuật số đã mở rộng phạm vi của hệ thống trên bằng việc thông tin về các kết quả xét nghiệm virus cũng như tiến trình tiêm vaccine của người sở hữu chứng nhận này.

Xét về mặt công nghệ, cài đặt ứng dụng truy vết không bắt buộc, nhưng trên thực tế, mọi người không thể đi lại tại Trung Quốc mà không có nó. Các hãng hàng không yêu cầu trình chứng nhận trước khi lên tàu bay trong một chuyến bay nội địa. Hành khách cũng cần một mã y tế "sạch" mới được vào một ga tàu. Tại Bắc Kinh, các tài xế taxi cũng yêu cầu hành khách phải "check in" bằng cách sử dụng ứng dụng trên trước khi xe lăn bánh.

Mọi người không thể đi lại tại Trung Quốc mà không có chứng nhận sức khỏe kỹ thuật số. (Ảnh: DW)

Mùa Xuân năm ngoái, truyền thông địa phương cho biết một tên tội phạm trốn tránh suốt 2 thập kỷ nhưng đã phải trình diện cơ quan chức năng sau khi ứng dụng sức khỏe này, khiến y không thể đi mua hàng, được tuyển dụng hay đi lại mà không bị phát hiện.

Với kinh nghiệm trong quản lý dịch bệnh, Trung Quốc đang thúc đẩy việc thông qua một mã y tế chung ở quy mô toàn cầu: Một hộ chiếu sức khỏe để mở cửa biên giới. Sáng kiến này đã được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nêu ra tại Hội nghị Thượng đỉnh nhóm Các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20). Tuy nhiên, dù chứng nhận mới này có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động đi lại trong và ngoài Trung Quốc, nhưng hiện chỉ được công dân Trung Quốc sử dụng và không mang tính bắt buộc. Cũng chưa có dấu hiệu nào cho thấy các nước khác sẽ sử dụng tấm hộ chiếu đặc biệt này khi khách du lịch Trung Quốc ra nước ngoài. Việc đó sẽ đòi hỏi nhiều cuộc thảo luận phức tạp và kéo dài giữa các nước.