Thực tế khám chữa bệnh tại Phòng Khám mắt, Bệnh viện Bãi Cháy (Quảng Ninh) cho thấy: Đa số các bệnh về mắt thường gặp mùa hè gồm đau mắt đỏ, dị ứng mắt, viêm màng bồ đào glaucoma thể mi, khô mắt, viêm kết mạc, chắp ( lẹo), dị vật bay vào mắt như cát, bụi, côn trùng…

Nguyên nhân của các bệnh lý mắt mùa hè xuất phát từ thời tiết nắng nóng, mưa nhiều tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus phát triển xâm nhập gây nên các bệnh về mắt như viêm kết mạc, đau mắt đỏ... Tia cực tím từ ánh nắng mặt trời cũng có thể làm tổn thương tế bào thị giác, gây hại cho mắt.

Theo ThS.BS Bùi Thị Phương Nhung, Khoa mắt, một số bệnh về mắt đặc trưng của mùa hè có những triệu chứng cụ thể người bệnh dễ dàng nhận biết, cụ thể:

Bệnh đau mắt đỏ là một trong những bệnh lây lan, bùng phát mạnh vào mùa hè do virus Adeno, vi khuẩn Gram âm (Koch-Weeks) hoặc các tác nhân gây dị ứng từ môi trường (gió, bụi, nước mưa..,). Người bệnh thấy: mắt đỏ, chảy nước mắt, mắt bị sưng, ra gỉ mắt, nước mắt, cộm rát. Ngoài ra, còn có thể thấy cảm giác khó chịu vùng mắt, sốt nhẹ, ho, đau họng, nổi hạch trước tai..

Trong những ngày nắng nóng, nền nhiệt cao khiến nước mắt tiết ra bay hơi nhanh khiến người dân gặp phải tình trạng khô mắt, nhất là người làm việc văn phòng. Người mắc có cảm giác cay mắt, thậm chí buốt như kim châm, chói mắt, có các vệt sáng qua mắt thất thường, trào nước mắt, gây đau, xước giác mạc, chảy nước mắt, khô mắt. Khi không kịp thời điều trị và chăm sóc mắt đúng cách thì các triệu chứng trên sẽ xuất hiện thường xuyên hơn, nặng hơn và làm giảm thị lực, gây ảnh hưởng đến sinh hoạt và học tập, khả năng lao động của người bệnh.

Chắp và lẹo là những bệnh thường gặp ở bờ mi mắt. Lẹo là tình trạng viêm cấp tính tuyến chân lông ở da mi. Khi mắc người bệnh cảm thấy vướng, khó chịu, căng tức, nóng ở bờ mi, khi sờ cảm thấy đau. Sau vài ngày thì sưng tấy lên và tạo mủ . Còn chắp là tình trạng viêm tuyến sụn mi (tuyến Meibomius) mạn tính. Các chất tiết trong túi tuyến ứ lại và làm phình túi tuyến lên. Chắp ửng đỏ là chắp viêm, thường gặp ở bên trong mi mắt. Chắp lạnh không có dấu hiệu viêm, hơi gồ lên như hạt đậu ở bên ngoài. Chắp hay tái phát, thường phải phẫu thuật lấy hết vỏ bọc của chắp thì mới hết tái phát.

Ngoài ra, mùa hè nhiều trường hợp bị côn trùng bay vào mắt gây ra viêm nhiễm mắt, phù mí mắt, phù kết mạc, viêm giác mạc do dị vật… Nhiều người bị đỏ mắt, cộm mắt (do rửa mặt bằng nước không sạch, tắm trong hồ bơi có chất chlorine, đọc sách báo khi đi tàu xe, tiếp xúc khí thải xe cộ...); tổn thương mắt như bỏng giác mạc, đục thủy tinh thể…do tia cực tím…

Bên cạnh việc bảo vệ làn da, sức khỏe thì việc phòng ngừa bệnh viêm kết mạc, bảo vệ đôi mắt vào mùa hè rất quan trọng. ThS.BS Bùi Thị Phương Nhung khuyến cáo: Người dân cần có thói quen thường xuyên vệ sinh bàn tay, đôi mắt bằng nước sạch. Khi bị bụi và nước bẩn vào mắt có thể chớp mắt vào cốc nước sạch, tránh day dụi mắt gây xước giác mạc. Nếu không được cần đến cơ sở y tế có đầy đủ trang thiết bị chuyên khoa mắt để lấy bụi, gắp dị vật và tra thuốc sát khuẩn.

Chống tia UV gây hại cho mắt trong mùa hè bằng cách đeo kính râm khi di chuyển ngoài trời nóng nắng, khói bụi. Tránh đi ra ngoài đường vào thời điểm tia cực tím lớn nhất trong ngày, khoảng từ 10h sáng đến 15h chiều.

Đối với chứng khô mắt, người bệnh sẽ được chỉ định các thuốc nhỏ mắt nhân tạo có tác dụng bôi trơn và giữ ẩm cho mắt, thay thế lượng nước mắt đã mất hoặc phần dinh dưỡng bị thiếu trong nước mắt. Lưu ý, không tự ý mua và sử dụng khi không có chỉ định.

Tránh tiếp xúc gần, không dùng chung chậu rửa mặt, khăn mặt với người bị đau mắt đỏ, viêm kết mạc. Thường xuyên tra rửa mắt bằng dung dịch nhỏ mắt bằng muối Nacl 0,9% hàng ngày.

Uống nhiều nước (khoảng 6-8 cốc nước mỗi ngày) để cung cấp đủ nước, độ ẩm cần thiết cho mắt. Cần có chế độ ăn uống hợp lý, không ăn nhiều chất cay nóng, hạn chế uống rượu, bia... Nên bổ sung đủ dưỡng chất cho mắt, tránh làm việc quá sức.

Để cho mắt có thời gian nghỉ ngơi, nếu phải làm việc liên tục với thiết bị điện tử, máy tính, thì sau 30-60 phút làm việc nên nhắm mắt lại trong vài giây để mắt được thư giãn. Không tắm ở những khu vực nước biển, sông, hồ, ao tù… bị ô nhiễm, không đảm bảo vệ sinh.

Kiểm tra mắt định kỳ sáu tháng một lần là cách tốt nhất giúp sớm phát hiện những bệnh về mắt để điều trị kịp thời. Ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bệnh lý mắt mùa hè, người bệnh nên đến khám sớm tại các bệnh viện có chuyên khoa mắt để được xác định tình trạng bệnh, tư vấn và dùng thuốc hiệu quả. Việc tự ý mua, sử dụng thuốc tra mắt, vệ sinh mắt không đúng cách có thể khiến tình trạng bệnh kéo dài, trở nên trầm trọng, tốn kém chi phí và ảnh hưởng sinh hoạt, công việc hàng ngày.