Theo Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), bệnh quai bị là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus paramyxovirus gây nên, còn được gọi là bệnh viêm tuyến mang tai dịch tễ... Bệnh lây trực tiếp bằng đường hô hấp và có thể gây thành dịch trong cộng đồng. Biểu hiện lâm sàn phổ biến nhất của bệnh là viêm tuyến nước bọt mang tai không hóa mủ.

Bệnh tuy lành tính nhưng có khả năng biến chứng viêm tinh hoàn ở nam giới hoặc viêm buồng trứng ở nữ giới và có thể dẫn đến vô sinh, ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cuộc sống. Bệnh lây nhiễm mạnh và thường xảy ra vào mùa Đông - Xuân.

ThS.BS Vương Vũ Việt Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Bưu điện cho biết: Trường hợp bé trai ở độ tuổi chưa dậy thì mắc quai bị thì hầu như không ảnh hưởng tới chức năng sinh sản. Còn với trường hợp nam giới mắc quai bị ở độ tuổi sau dậy thì có khoảng 20 - 30% có di chứng về tinh hoàn.

Thực tế, ở nam giới, cứ khoảng 10 người bị quai bị thì 2 - 3 người bị viêm tinh hoàn, tức số người bị viêm tinh hoàn một bên và hai bên sẽ chiếm từ 20 - 30%, thường gặp ở thanh thiếu niên đã dậy thì. Đa số bị viêm tinh hoàn một bên, một số trường hợp bị viêm tinh hoàn hai bên, chỉ những trường hợp bị teo luôn cả hai tinh hoàn mới dẫn đến việc khó có con hoặc vô sinh.

Theo ThS.BS Vương Vũ Việt Hà, biến chứng của bệnh quai bị được nhiều người lo ngại nhất ở nam giới mắc bệnh chính là viêm tinh hoàn và mào tinh hoàn. Đối với biến chứng viêm tinh hoàn và mào tinh hoàn có tỷ lệ 20 - 35% ở người sau tuổi dậy thì, thường xảy ra sau đợt viêm tuyến mang tai khoảng 7 - 10 ngày nhưng cũng có thể xuất hiện trước hoặc đồng thời. Tinh hoàn sưng to, đau, mào tinh căng phù. Tình trạng viêm và sốt kéo dài 3 - 7 ngày, sau đó khoảng 50% số trường hợp tinh hoàn teo dần và có thể dẫn đến tình trạng giảm số lượng tinh trùng và vô sinh.

Do đó, bác sĩ Hà lưu ý: với nam thanh niên sau dậy thì, khi có các dấu hiệu như tinh hoàn sưng to, sốt cao, sưng ở hai bên tuyến nước bọt tốt nhất nên đi khám. Thông qua đó để biết được tình trạng của bản thân đã bị di chứng hay chưa. Với trường hợp có di chứng, lúc này có thể giữ tinh trùng lại để dự phòng trường hợp xấu nhất xảy ra đó là bị teo tinh hoàn.

* Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam trên TV Online!