Để triển khai đổi mới hoạt động của trạm y tế xã, Bộ Y tế đã khảo sát, lựa chọn 26 xã, phường, thị trấn thuộc 8 tỉnh, thành phố đại diện cho các vùng để triển khai mô hình điểm. Dự kiến trong năm 2018 sẽ hoàn thành mô hình điểm 26 trạm y tế điểm. Các tỉnh sẽ xây dựng lộ trình triển khai, phấn đấu trong 5 năm (2019-2023) xong hết cả đầu tư, nhân lực và hoạt động của trạm y tế xã theo nguyên lý y học gia đình.

Nhiều trạm y tế xã hiện còn thiếu bác sĩ...

Đào tạo, luân phiên để bảo đảm nhân lực

Chỉ có 3 tỉnh thành phố: Hà Nội, TP.HCM, Yên Bái là có đầy đủ bác sĩ tại các trạm y tế. Hiện còn 8/26 trạm y tế chưa có bác sĩ làm việc tại trạm y tế; 9/26 chưa có y sĩ y học cổ truyền, 7/26 chưa có dược sĩ; cơ cấu chưa phù hợp, có vị trí thừa, có vị trí thiếu.

Đối với các trạm y tế chưa có bác sĩ, sẽ tiến hành cử bác sĩ luân phiên về làm việc, thời gian từ 2-3 ngày/tuần/trạm. Điều chuyển đi và đến một số y sĩ, điều dưỡng, dược sĩ trung học theo yêu cầu của các trạm y tế.

Bộ Y tế cử cán bộ chuyên môn luân phiên từ bệnh viện tuyến trung ương, bệnh viện tuyến cuối của Hà Nội, TP.HCM về hỗ trợ các trạm y tế xã, phường, thị trấn nhằm nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh giai đoạn 2018-2020 cho 4 tỉnh phía Bắc gồm Yên Bái, Lào Cai, Hà Nội, Hà Tĩnh.

...trang thiết bị y tế còn cơ sài...

Đồng bộ cơ sở vật chất, trang thiết bị khám, chữa bệnh

Chia sẻ tại Hội nghị nâng cao chất lượng trạm y tế xã, phường, thị trấn theo mô hình 26 trạm y tế xã điểm của 8 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương sáng nay, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết: mặc dù đã lựa chọn các trạm y tế có nhà cửa tương đối nhưng việc bố trí các phòng, công năng sử dụng chưa phù hợp, hầu hết các trạm này phải được cải tạo, nâng cấp cho khang trang sạch sẽ, bổ sung trang thiết bị cho đồng bộ.

Vấn đề cần thay đổi ở 26 trạm y tế điểm là việc trang bị đồng bộ từ giường tủ, tủ quầy thuốc, biển tên phòng, tên trạm y tế, đến bố trí trang bị máy siêu âm, xét nghiệm, X-Quang...

...hệ thống phòng chưa phát huy hết tác dụng.

Khắc phục những hạn chế, bất cập

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim tiến chia sẻ: các trạm y tế quá nặng về sổ sách, có nơi 70 sổ, nơi 38 sổ, vô cùng lãng phí. Bên cạnh đó, việc sử dụng nhân lực cũng cần phải tính toán lại, nhiều trạm chỉ cần khoảng 8 người nhưng thực tế lên đến 13 người.

Giảm vượt tuyến là vấn đề then chốt trong khám, chữa bệnh tại tuyến xã. Theo thống kê, có đến 35,4% bệnh nhân đến khám chữa bệnh ở tuyến trung ương có thể điều trị được ở tuyến tỉnh, huyện và 20% có thể điều trị được ở tuyến huyện.

Có 41,5% bệnh nhân đến khám, chữa bệnh ở tuyến tỉnh có thể điều trị được ở tuyến huyện và 11% có thể điều trị được ở trạm y tế xã.

Bên cạnh đó, các trạm y tế xã chưa làm tốt công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu, nhiều người dân chưa quan tâm đến dự phòng, nâng cao sức khỏe, chỉ đến khi có bệnh mới chịu đi chữa và lại vượt tuyến để điều trị. Phần lớn các trạm y tế chưa quản lý bệnh mạn tính, quản lý sức khỏe một số đối tượng ưu tiên. Số lượng và chất lượng dịch vụ còn hạn chế, danh mục thuốc còn ít.

Một vấn đề tồn tại lâu nay ở trạm y tế xã khiến người dân sẵn sàng vượt tuyến điều trị là quyền lợi được hưởng của người có thẻ bảo hiểm y tế. Bởi, danh mục thuốc bảo hiểm y tế ở trạm y tế rất ít, thiếu nhiều loại thuốc. Một số trạm y tế không có bác sĩ nên hạn chế việc chỉ định sử dụng các loại thuốc. Một số thuốc huyết áp tiểu đường được chỉ định ở tuyến huyện trở lên, tuyến xã chưa được chỉ định…

Để khắc phục những tồn tại trên, Bộ Y tế đề nghị Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Bảo hiểm xã hội các tỉnh, thành phố tính toán, giao thí điểm định suất cho số thẻ đăng ký khám chữa bệnh ban đầu tại các trạm y tế xã thí điểm; đảm bảo đủ thuốc theo phân tuyến, thuốc đã quy định trong gói dịch vụ y tế cơ bản...

Y tế cơ sở đóng một vai trò hết sức quan trọng trong chăm sóc sức khỏe nhân dân - là nền tảng, là xương sống của hệ thống y tế, là tuyến đầu, "người gác cổng" của hệ thống y tế chăm sóc sức khỏe ban đầu, trực tiếp gần dân nhất. Vì vậy, việc triển khai trạm y tế xã phường hoạt động theo nguyên lý y học gia đình với 6 nguyên tắc là: liên tục – toàn diện – lồng ghép – phối hợp – dự phòng – gia đình – cộng đồng sẽ giúp nâng cao hiệu quả chất lượng khám chữa bệnh cho nhân dân.

* Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam trên TV Online!