Những xương vừng fabella được tìm thấy trong gân sau đầu gối của những bệnh nhân có dấu hiệu đau xương khớp ngày càng nhiều.

Các bác sĩ nghĩ rằng nó hoàn toàn vô nghĩa và bạn có thể yên tâm sống mà không cần lo ngại về sự xuất hiện của nó. Tuy nhiên, những người bị viêm khớp hầu như đều xuất hiện ít nhất một xương vừng fabella.

Vậy xương vừng fabella là gì?

Có ba xương nối với nhau ở khớp gối. Xương ống chân (hay còn gọi là xương chày), xương đùi và xương bánh chè là mỗi bộ phận quan trọng của khớp gối. Ba xương này đều được phủ một lớp sụn mịn nơi chúng tiếp xúc với nhau ở khớp gối. Ngoài ra còn có một xương nhỏ gọi là fabella, thường nằm sau khớp gối. Chúng còn được gọi là xương vừng, có nghĩa là nằm trong gân. Fabella ít ảnh hưởng đến chức năng của khớp gối. Nó được tìm thấy trong khoảng 25% dân số.

Xương vừng fabella xuất hiện rất nhỏ trong khớp gối

Nó phổ biến như thế nào?

Bác sĩ Michael Berthaume và các đồng nghiệp tại khoa sinh học của Imperial College London đã xem xét các tài liệu y khoa xương khớp đầu gối hơn 150 năm tại 27 quốc gia, bao gồm cả Vương quốc Anh.

Từ năm 1918 đến 2018, các báo cáo về sự tồn tại của xương fabella ở đầu gối đã tăng lên đến mức nó được cho là phổ biến gấp ba lần so với 100 năm trước.

Phân tích của các nhà khoa học cho thấy: vào năm 1918, fabellae đã có mặt ở 11% dân số thế giới và đến năm 2018, chúng đã có mặt ở 39%.

Tại sao một số người trong chúng ta có nó?

Tiến sĩ Berthaume nói rằng: không ai thực sự biết câu trả lời cho điều đó, bởi vì vấn đề này chưa bao giờ được nghiên cứu.

"Các fabella có thể hoạt động giống như các xương vừng khác để giúp giảm ma sát trong gân, chuyển hướng lực cơ, hoặc, như trong trường hợp xương bánh chè, làm tăng lực cơ học của cơ bắp đó" - ông nói - "Hoặc nó có thể không làm gì cả!".

Chúng ta có cần nó không?

Ở tổ tiên chúng ta là vượn người, xương fabella có thể hoạt động như xương bánh chè, làm tăng lợi thế cơ học của cơ bắp.

Nhưng khi tổ tiên của loài vượn lớn và loài người tiến hóa, nó dường như biến mất.

Bây giờ nó đã trở lại.

Những người bị viêm xương khớp đầu gối có khả năng có xương fabella cao gấp đôi so với những người không bị đau, nhưng không có bằng chứng nào cho thấy nó thực sự gây ra vấn đề về xương khớp.

Vậy tại sao nó lại trở lại?

Các nhà nghiên cứu đã kết luận rằng: chế độ dinh dưỡng tốt hơn đang làm cho con người trung bình cao hơn và nặng hơn, và điều này có nghĩa là chúng ta có xương chân dài hơn và cơ bắp chân lớn hơn.

Những thay đổi này đặt đầu gối dưới áp lực nhiều hơn.

Bởi vì xương vừng được biết đến là phát triển để đáp ứng với các chuyển động mà chúng tạo ra và các lực tác động lên chúng, điều này có thể giải thích tại sao xương fabella lại phổ biến hơn trước đây.

Tại sao nó lại quan trọng?

Tìm hiểu về sự hồi sinh của xương nhỏ này có thể giúp các bác sĩ đưa ra phương pháp điều trị hợp lý nhất cho bệnh nhân bị các vấn đề về đầu gối.

Nó cũng có thể cung cấp cho họ một cái nhìn sâu sắc về sự tiến hóa của con người trong thế kỷ qua.

* Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam trên TV Online!