Bệnh nhân nhập viện tuyến dưới vì đau bụng dữ dội vùng bụng dưới, có thai ở tuần thứ 19 nhưng không khám thai định kỳ. Sau đó, bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện đa khoa tỉnh Hòa Bình với chẩn đoán: Sốc chưa rõ nguyên nhân/ thai 19 tuần chết lưu.

Tại Khoa Hồi sức cấp cứu, ghi nhận bệnh nhân da niêm mạc rất nhợt, khó thở liên tục và khó thở 2 thì, mạch nhanh nhỏ khó bắt, bụng chướng vừa, ấn đau khắp bụng... Siêu âm thấy nhiều dịch máu trong ổ bụng, thai 19 tuần ngừng phát triển.

Ngay lập tức, bệnh viện đã kích hoạt báo động đỏ nội viện, vừa hồi sức vừa hội chẩn mổ cấp cứu.

Trong mổ, các bác sĩ ghi nhận ổ bụng ngập máu (2.200ml máu tự do và 800ml máu cục), quan sát thấy có tử cung đôi, 1 thai đã chết còn nguyên trong bọc ối, chui ra khỏi chỗ vỡ vị trí mặt sau tử cung bên trái, tử cung bên phải còn nguyên vẹn.

Các bác sĩ đã tiến hành cắt tử cung bên trái đã vỡ, bảo tồn tử cung bên phải. Đồng thời hồi sức, truyền máu truyền dịch bù lượng dịch máu đã mất.

Sau phẫu thuật, bệnh nhân phục hồi tốt, hậu phẫu bệnh nhân ổn định.

Theo các bác sĩ, vỡ tử cung là một tai biến sản khoa nguy hiểm có thể gây tử vong mẹ và thai nhi. Vỡ tử cung có thể gặp trong 2 thời kỳ: Thời kỳ thai nghén (thường ít gặp) hoặc trong thời kỳ chuyển dạ.

Nguyên nhân chủ yếu gây vỡ tử cung theo y văn là do vết mổ cũ trên tử cung bị nứt ra. Nứt vết mổ cũ có thể xảy ra từ rất sớm hay lúc gần chuyển dạ, có thể xảy ra ở người đã mổ lấy thai ở thân tử cung, mổ lấy thai từ hai lần trở lên, mổ cắt góc tử cung trong phẫu thuật điều trị thai ngoài tử cung vị trí sừng tử cung...

Ngoài ra, thai to, thai dị dạng hay ngôi thai bất thường (ngôi ngang, ngôi ngược), hoặc mẹ có khung chậu bất thường, tử cung dị dạng (tử cung đôi, tử cung 2 sừng) cũng là các nguyên nhân có thể gặp.

Trường hợp này là bệnh nhân trẻ, 17 tuổi, chưa có tiền sử mổ lấy thai, tuổi thai 19 tuần, là một trong những khó khăn trong chẩn đoán vỡ tử cung. Bệnh nhân nhập viện cấp cứu, kết quả siêu âm ổ bụng nhiều dịch máu, tử cung đôi, đã vỡ mặt sau tử cung bên trái. Điều này phù hợp với bệnh cảnh của một trường hợp vỡ tử cung dị dạng.

Để phòng vỡ tử cung, cần lưu ý khám sức khỏe trước khi có kế hoạch mang thai để phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ gây vỡ tử cung như khung chậu hẹp, khung chậu méo, dị dạng sinh dục (tử cung đôi, tử cung 2 sừng…). Khi có thai phải khám thai thường xuyên, đúng lịch để bác sĩ phát hiện sớm các nguy cơ đẻ khó… từ đó tư vấn và hướng dẫn phù hợp.

Quản lý thai kỳ, đối với các thai kỳ có nguy cơ cao như có vết mổ ở tử cung, bất tương xứng thai khung chậu… cần khám thai ở các cơ sở y tế và tuân theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.

Đối với phụ nữ có vết mổ trên cơ tử cung, nên dùng biện pháp tránh thai an toàn ít nhất 24 tháng mới có thai lại. Đối với các thai kỳ có chỉ định mổ lấy thai, nên được mổ chủ động hoặc ngay khi bắt đầu có chuyển dạ.