Nam bệnh nhân N.H.H.A. (sinh năm 1982, trú tại Hương Canh, Bình Xuyên, Vĩnh Phúc) vào viện trong tình trạng sốt cao liên tục 39 - 40 độ C, rét run, đau ngực, khó thở.

Trước đó, bệnh nhân đã biểu hiện sốt 1 tuần, ho, có đờm đục. Bệnh nhân đã đi khám và điều trị tại một số bệnh viện nhưng bệnh đỡ chậm. Bệnh nhân chuyển sang điều trị tại Bệnh viện 74 Trung ương.

Theo TS.BS Nguyễn Văn Tình, Trưởng Khoa Hồi sức cấp cứu, bệnh nhân nhập viện với biểu hiện sốt cao, ho đờm đục, khó thở khi gắng sức nhẹ, ăn uống kém, đau ngực trái nhiều, đau tăng khi ho.

Qua khai thác tiền sử được biết, bệnh nhân bị đái tháo đường type II 10 năm nay, phải tiêm insulin hàng ngày. Thông qua thăm khám ban đầu, bệnh nhân được chẩn đoán: Theo dõi viêm phổi, nhiễm khuẩn huyết, đái tháo đường type II.

Sau đó, bệnh nhân được làm các xét nghiệm công thức máu, cấy đờm, cấy máu, chụp X-quang tim phổi và chụp cắt lớp vi tính lồng ngực. Kết quả cho thấy bạch cầu máu tăng cao, biểu hiện tình trạng nhiễm trùng nặng, siêu âm kết quả theo dõi ổ áp xe sát thành ngực trái.

Bệnh nhân đã được hội chẩn điều trị kháng sinh liều cao phối hợp theo hướng viêm phổi áp xe hóa. Sau 2 ngày, kết quả cấy máu cho thấy bệnh nhân bị nhiễm khuẩn máu do vi khuẩn Whitmore gây viêm phổi và được điều trị theo hướng kháng sinh đồ với vi khuẩn Whitmore.

Hiện tại, sau 6 ngày điều trị, tình trạng của bệnh nhân đã được cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, bệnh nhân vẫn phải tiếp tục phải điều trị theo phác đồ.

Whitmore (hay bệnh melioidosis) là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây nên. Bệnh này chủ yếu xảy ra ở các nước khí hậu nhiệt đới, đặc biệt là ở Đông Nam Á và miền Bắc Australia. Vi khuẩn sống trong đất, do vậy con đường lây nhiễm chính của bệnh là qua tiếp xúc các vết trầy xước trên da với đất hoặc nước có vi khuẩn. Lây nhiễm qua con đường hô hấp khi hít phải các hạt bụi đất có vi khuẩn.

Bệnh có diễn biến lâm sàng đa dạng, rầm rộ, đặc biệt ở phổi gây tình trạng viêm phổi, áp xe phổi, tràn dịch, tràn mủ màng phổi, suy hô hấp nhanh nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời có thể dẫn tới nhiễm khuẩn máu và tử vong.

Bệnh kháng với nhiều loại kháng sinh thông thường, điều trị tốt nhất dựa vào kháng sinh đồ qua các kết quả nuôi cấy vi khuẩn như: máu, đờm, dịch phế quản, dịch màng phổi, dịch tiết tại ổ áp xe da, cơ…

Tại Bệnh viện 74 Trung ương, từ năm 2015 đến nay đã tiếp nhận và điều trị thành công hàng chục ca bệnh Whitmore. Để phòng ngừa bệnh Whitmore, các bác sĩ khuyến cáo như sau:

Người có vết thương ngoài da và những người mắc bệnh tiểu đường hoặc bệnh thận mạn tính có nguy cơ mắc bệnh nên tránh tiếp xúc với đất và vũng nước đọng.

Nông dân nên mang ủng khi đi xuống ruộng, có thể ngăn ngừa nhiễm trùng qua chân.

Đối với nhân viên y tế nên sử dụng các biện pháp phòng ngừa qua đường tiếp xúc (mặt nạ, găng tay và áo choàng) để giúp ngăn ngừa nhiễm trùng.

Các trường hợp viêm phổi trên nền đái tháo đường, COPD, suy thận mạn, suy giảm miễn dịch… cần cảnh giác với nguyên nhân gây bệnh là trực khuẩn Whitmore.