Bệnh tật gây tổn thương đến các chức năng của cơ thể, đây là thay đổi về mặt sinh học. Trẻ bị bệnh phải nằm viện thì làm thay đổi về môi trường sống và mối quan hệ xã hội. Sự thay đổi của 2 yếu tố trên, tất yếu sẽ làm thay đổi ít nhiều về yếu tố tâm lý. Sự thay đổi tâm lý của mỗi cá nhân thể hiện ở các mức độ khác nhau về nhận thức, cảm xúc, hành vi và phương thức ứng phó của cả cha mẹ và bệnh nhi.

Đặc biệt trẻ em là người đang hình thành và phát triển về mọi mặt nên rất dễ bị tổn thương về tâm lý, cảm xúc. Khi bị bệnh phải nằm viện trẻ khó thích ứng với môi trường bệnh viện hơn người lớn, nên ảnh hưởng về tâm lý là điều khó tránh cộng thêm việc bị lây lan cảm xúc lo âu của cha mẹ vì vậy tổn thương tâm lý của trẻ sẻ mạnh hơn.

Theo các bác sĩ Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM),một số rối loạn tâm lý trẻ thường gặp khi nhập viện mà phụ huy có thể tham khảo để hiểu con mình hơn đó là:

-Rối loạn lo âu: Khi nằm viện trẻ cảm nhận được sự nguy hiểm nên hoảng sợ, liên tưởng đến sự sống còn, sợ người lạ, sợ các thiết bị y tế, sợ đau, sợ bệnh không khỏi, sợ bị bỏ học….

-Rối loạn hành vi: Một số trẻ sẻ có hành vi né tránh, thu mình, ít tham gia các vận động thường ngày, từ chối ăn uống, đòi hỏi mọi thứ nếu có thể.

Để hiểu hơn về con mình, mỗi phụ huynh có thể tham khảo về tâm lý của bệnh nhi qua các lứa tuổi được thể hiện cụ thể như sau:

-Bệnh nhi dưới 1 tuổi: Trẻ bắt đầu sợ người lạ, sợ môi trường lạ, nằm viện làm thay đổi nhịp sinh học, trẻ phản ứng với sự khó chịu và khóc nhiều, từ chối bú, rối loạn giấc ngủ.

-Bệnh nhi từ 1 đến 3 tuổi: Trẻ hay cáu gắt, khóc, hung tính hoặc thu mình, sợ người lạ quá mức, sợ nhân viên y tế, bám chặt lấy người thân, mất tính tự chủ, trẻ thường bị rối loạn đại tiểu tiện, từ chối bú, rối loạn giấc ngủ.

-Bệnh nhi từ 3 – 5 tuổi: Trẻ rất sợ tách khỏi người thân, sợ đau và chấn thương cơ thể, trẻ nghĩ bị bệnh và tiêm, lấy máu xét nghiệm là bị trừng phạt, thường mất tự chủ, thoái lùi tâm lý do bị hạn chế các hoạt động.

-Bệnh nhi từ 6 – 11 tuổi: Trẻ bắt đầu hiểu về bệnh của mình và việc phải nằm viện, có thể tách được người thân trong một khoảng thời gian trong ngày nhưng vẫn có những giải thích sai về bệnh ( bị bệnh là bị trừng phạt hoặc tại bố mẹ) các em thường hay lo lắng nhiều về học tập, lo phải nghỉ học, thường hay chống đối khi không vừa lòng, cảm giác đau tăng quá mức khi bị tiêm và làm xét nghiệm.

-Bệnh nhi tuổi vị thành niên: Thường hay lo thực sự về hậu quả của bệnh, quan tâm đến các chuẩn đoán, kết quả xét nghiệm, và điều trị lo âu về sự phát triển không bình thường của cơ thể, lo sợ mất khả năng tham gia các hoạt động ưa thích, lo về học tập, kinh tế gia đình không đủ, có thể tăng dấu hiệu trầm cảm, thu mình nằm nhiều, cảm giác thất bại, thua kém bạn bè với các trẻ bệnh nặng có trẻ có ý định tự tử hoặc sợ chết, hoảng sợ cấu gắt.

Để hỗ trợ giúp trẻ ổn định về tâm lý khi nằm viện, các bậc phụ huynh cần:

Tạo môi trường bệnh viện gần với môi trường sống bình thường bằng cách, tổ chức các hoạt động vui chơi trong bệnh viện: vui chơi chính là nhu cầu, là hoạt động chủ đạo, vui chơi giúp trẻ nằm viện quên đi bệnh tật, làm chủ được những khó chịu và đau do bệnh tật và điều trị. Cũng thông qua vui chơi nhân viên y tế dễ dàng tiếp xúc với trẻ, hiểu được nhu cầu và phản ứng của trẻ hơn, cha mẹ giảm bớt được lo âu, và công việc chăm sóc con hơn. Hoạt động chơi có thể tổ chức tại phòng bệnh, hoặc sân chơi ngoài trời. Trò chơi có thể là vui nhộn, vận động, mô phỏng các thủ thuật y tế, lắp ghép, các trò chơi trí tuệ và sáng tạo phù hợp với lứa tuổi và tình trạng bệnh của trẻ. Tổ chức các hoạt động học văn hoá, âm nhạc trị liệu, xem ti vi, xem phim, đọc truyện, sách báo, vẽ tranh, trẻ sẽ cảm thấy môi trường bệnh viện bớt xa lạ hơn.Trang trí phòng bệnh bằng những nhân vật hoạt hình mà trẻ em yêu thích, khuyến khích cha mẹ trang trí xung quanh giường nằm của trẻ.

* Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam trên TV Online!