Từ 2 năm trước, bà Beatricia Zoraida (83 tuổi), sống tại thủ đô Lima của Peru bắt đầu rơi vào tình trạng suy giảm nhận thức và mất trí nhớ. Bà thường xuyên gặp khó khăn trong việc giao tiếp cũng như xác định phương hướng. Các triệu chứng này đã xuất hiện nhiều hơn kể từ khi Chính phủ Peru ban hành các biện pháp cách ly xã hội nhằm chống dịch COVID-19 hồi cuối tháng 3 vừa qua.

Đối với những người thân trong gia đình của bà Zoraida, điều khó khăn nhất là giúp bà hiểu được vì sao cần phải ở trong nhà để đối phó với tình hình dịch bệnh hiện tại. Bất chấp những lời giải thích từ phía người thân, bà Zoraida không muốn tuân theo các biện pháp cách ly xã hội. Hằng ngày, bà vẫn rời khỏi nhà để đi chợ và đến nhà thờ cầu nguyện. Trường hợp của bà Zoraida không phải là hiếm tại các nước trong khu vực Mỹ Latinh.

Theo các chuyên gia y tế, dịch COVID-19 ảnh hưởng nhiều hơn đến nhóm dân số mắc chứng suy giảm nhận thức và mất trí nhớ. Những người này, chủ yếu là người già, gặp khó khăn trong việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa dịch bệnh như sử dụng khẩu trang, rửa tay thường xuyên, cách ly trong nhà hay tiếp cận chăm sóc y tế, khiến nguy cơ mắc COVID-19 luôn ở mức cao.

Nhân viên y tế tới nhà để hướng dẫn người cao tuổi cách sử dụng nước sát khuẩn.

Theo dữ liệu thống kê, trên thế giới, tỷ lệ mắc chứng mất trí nhớ ở những người trên 60 tuổi là 5,2%. Ở khu vực Mỹ Latinh, tỷ lệ này là 6,54%. Chỉ có 1% dân số trên 60 tuổi tại khu vực này sống trong các trại dưỡng lão có người chăm sóc thường xuyên, phần lớn những người cao tuổi còn lại không được chăm sóc cũng như theo dõi một cách có hệ thống.

Tiến sĩ Agustín Ibañez, Giám đốc Trung tâm Thần kinh học nhận thức (CNC) tại Đại học San Andrés (Argentina) cho rằng các bệnh nhân mắc chứng suy giảm trí nhớ đang phải đối mặt với tình hình nghiêm trọng trong bối cảnh dịch COVID-19 bùng phát tại nhiều nước trong khu vực như hiện nay. Ông Ibañez nhận định các hệ thống y tế tại nhiều quốc gia đã quá tải, trong khi hội chứng mất trí nhớ, bao gồm bệnh Alzheimer, rất phổ biến tại Mỹ Latinh.

Cùng chung quan điểm này, theo chuyên gia Myriam de la Cruz Puebla thuộc Viện Khoa học thần kinh Peru, bệnh nhân mất trí nhớ có thể gặp khó khăn trong việc thay đổi thói quen và thực hiện các khuyến cáo từ ngành y tế trong việc phòng, chống COVID-19. Họ có xu hướng quên những "thói quen mới" như rửa tay thường xuyên và sử dụng khẩu trang để phòng ngừa dịch bệnh.

Không chỉ vậy, tuổi tác cũng là nguyên nhân khiến những bệnh nhân mắc chứng mất trí nhớ có nguy cơ cao một khi bị nhiễm COVID-19. Phần lớn trong số họ là người cao tuổi và có các bệnh nghiêm trọng khác như tiểu đường, bệnh tim mạch hoặc chứng đột quỵ. Ngoài ra, nhiều bệnh nhân mắc chứng mất trí nhớ sống trong các hộ gia đình bao gồm tới 4 thế hệ khiến tình trạng lây nhiễm COVID-19 do tiếp xúc gần rất dễ xảy ra.

Để bảo vệ tốt hơn những người mắc chứng suy giảm nhận thức và mất trí nhớ trong bối cảnh dịch COVID-19 như hiện nay, bà Myriam de la Cruz Puebla cho rằng các chuyên gia y tế phải được đào tạo về các vấn đề cơ bản trong chẩn đoán, chăm sóc và điều trị bệnh nhân mắc chứng mất trí nhớ. Ngoài ra, các nhà nghiên cứu cũng đưa ra một số giải pháp như đẩy mạnh phổ biến kiến thức về bệnh mất trí nhớ trong cộng đồng và thúc đẩy các chính sách y tế có lợi cho cả bệnh nhân mắc chứng suy giảm trí tuệ cũng như những người chăm sóc họ.

* Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam trên TV Online!