Đây là bệnh nhiễm khuẩn, diễn biến nhanh, trở thành rất nặng và có thể dẫn đến tử vong nếu không được phát hiện sớm và điều trị tích cực. Đặc biệt, tụ cầu vàng kháng lại nhiều loại kháng sinh thông dụng, đặc biệt kháng lại kháng sinh methicillin khiến cho việc điều trị trở nên khó khăn.

Bệnh nhi Nguyễn Huỳnh K. (11 tuổi, trú tại Bạc Liêu) được chuyển đến khoa cấp cứu Bệnh viện Nhi Đồng Thành phố (TP.HCM) sau khi được điều trị sốt cao 3 ngày ở bệnh viện tuyến dưới nhưng không khỏi. Khi tới viện, bệnh nhi trong tình trạng sốt cao liên tục, lừ đừ, khó thở, sưng nóng đỏ đau hơn nửa chân trái, có biểu hiện nhiễm khuẩn huyết nặng, thăm khám và siêu âm ghi nhận tràn dịch màng tim và tràn mủ khớp gối nhiễm trùng, bé ngày càng suy hô hấp, khó thở phải thở máy.

Khi thăm khám toàn diện thấy, thấy những vết xước da rất nhỏ, đã liền sẹo ở hai cẳng chân và gối trái các bác sĩ đã rất chú ý và nghi ngờ bệnh nhân bị nhiễm vi khuẩn tụ cầu vàng vào máu qua các vết thương này.

Ngay sau đó, không đợi kết quả cấy máu, các bác sĩ đã quyết định dùng kháng sinh cho bệnh nhi theo kinh nghiệm để điều trị kịp thời nhưng sau 3-5 ngày bệnh nhi vẫn sốt cao. Kết quả cấy máu, mủ khớp gối dương tính với Staphylococcus Aureus, đúng với cảm nghĩ nhiễm tụ cầu vàng trước đó. Lập tức bệnh nhi liền được phẫu thuật nội soi lồng ngực mở cửa sổ màng tim đặt dẫn lưu hút mủ, đồng thời tháo mủ dẫn lưu và bơm rửa liên tục khớp gối trái. Các bác sĩ đã phải kết hợp các kháng sinh phù hợp để điều trị và sau 2 tuần điều trị, bệnh nhi đã dần ổn định và thoát khỏi tình trạng nguy kịch, cai máy thở, dẫn lưu và bơm rửa sạch mủ màng ngoài tim và khớp gối.

Sức khỏe bệnh nhi đã dần ổn định sau 2 tuần điều trị

Trước đó, anh Nguyễn P. - bố của bé cho biết: trước khi nhập viện 5 ngày, đang khỏe mạnh bình thường, cháu K. ngã xe đạp dập đầu gối, kèm xây xát da cẳng chân trái, về nhà chân sưng trái sưng to dần, bé đi lại khó khăn, không duỗi được chân, sốt cao liên tục nên gia đình liền đưa cháu đến bệnh viện địa phương điều trị nhưng không đỡ.

Tụ cầu vàng gây ra các tổn thương ngoài da như viêm nang lông, các loại mụn nhọt, lở loét da. Thậm chí có khi tạo nên các ổ áp-xe nằm ngay dưới da gây đau đớn, sốt, sưng nề sung huyết làm đỏ cả một vùng da. Những bệnh do tụ cầu gây nên ở da có thể là do môi trường bên ngoài xâm nhập vào cơ thể và gây bệnh nhưng cũng có thể là do nội sinh (vi khuẩn tụ cầu có ngay trên cơ thể, khi gặp điều kiện thuận lợi thì chúng trở nên gây bệnh). Vi khuẩn tụ cầu vàng thường cư trú trên da nhưng ít gây bệnh. Nhưng nếu có các vết xước, mụn trên người, kèm theo vệ sinh cá nhân không tốt, cơ thể có sức đề kháng yếu thì vi khuẩn tụ cầu dễ dàng xâm nhập gây các bệnh nguy hiểm.

Biểu hiện nhiễm tụ cầu vàng

Các biểu hiện toàn thân hiếm gặp nhưng nếu các tổn thương lan rộng thì có thể làm người bệnh sốt, mệt mỏi, đau đầu, ăn uống kém. Các tổn thương chốc lở ngoài da thường không phức tạp nhưng khi vi khuẩn lưu hành trong máu có thể gây ra những bệnh nguy hiểm như viêm phổi, áp-xe phổi, viêm tuỷ xương, nhiễm khuẩn huyết, viêm màng trong tim, viêm khớp xương mủ cấp, viêm màng não hoặc áp-xe não… Ngoài các tổn thương chủ yếu ở da còn có viêm kết mạc do tụ cầu ở trẻ sơ sinh và người lớn. Mọi lứa tuổi đều có thể gặp nguy hiểm với tụ cầu vàng nếu chủ quan. Trẻ sơ sinh và người mắc bệnh mạn tính là đối tượng dễ bị tụ cầu xâm nhập nhất. Ngoài ra những người lạm dụng thuốc kháng sinh, bệnh nhân đái tháo đường, suy thận mạn… cũng dễ nhiễm vi khuẩn này.

Cần vệ sinh sạch sẽ để phòng bệnh

Thông qua những tổn thương trên da như vết xước, vết gãi gây rách ra…tụ cầu vàng xâm nhập vào cơ thể. Thường thì tình trạng nhiễm khuẩn này không cần điều trị đặc biệt và dùng kháng sinh là điều trị hiệu quả. Nhưng nếu do tụ cầu vàng kháng thuốc thì việc điều trị sẽ gặp khó khăn hơn rất nhiều, thậm chí không có kết quả. Hiện tại, chữa vi khuẩn tụ cầu có 3 nhóm kháng sinh, không có nhiều thuốc để chữa trị. Nếu cả 3 nhóm cũng bị kháng thuốc thì việc điều trị cho bệnh nhân sẽ rất tốn kém vì phải kết hợp kháng sinh và có thể gây độc cho bệnh nhân, thậm chí là không thể qua khỏi do không đáp ứng điều trị.

Các bác sĩ khuyến cáo, tụ cầu khuẩn là một trong những vi khuẩn có tính kháng kháng sinh rất cao. Chính vì vậy, việc dùng thuốc cần được tuân theo chỉ định của thầy thuốc. Không được tự ý dùng thuốc bừa bãi để tránh tình trạng kháng kháng sinh. Để phòng bệnh mọi người cần vệ sinh cá nhân thật tốt bằng cách tắm, rửa hằng ngày với nước sạch, nhất là trẻ sơ sinh bụ bẫm có nhiều nếp kẽ, nếp gấp chứa nhiều mồ hôi, bã nhờn. Mỗi khi ra đường nên đeo khẩu trang để tránh hít phải bụi bẩn. Rửa tay sạch trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, giữ gìn sạch sẽ những vết trầy xước trên da. Ngoài ra, cần vệ sinh nhà cửa sạch sẽ .

Mọi người cũng không nên coi thường các vết xước tay chân, vết cắt, mụn nhọt gây sưng và mưng mủ. Không tự ý dùng kháng sinh hay thuốc bôi, đắp lá và không được cào xước vùng da bị viêm… Cần trị triệt để các bệnh ngoài da để tránh tụ cầu xâm nhập qua đường máu. Tốt nhất nên đi khám để bác sĩ cho thuốc điều trị thích hợp. Tăng cường bổ sung vitamin, chế độ ăn nhiều đạm giúp tăng cường sức đề kháng của cơ thể…

* Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam trên TV Online!